در این بخش و بخشهای بعدی به مرور برخی از اسامی الههٔ مادر در جغرافیا و فرهنگهای مختلف میپردازیم.گرچه بسیاری از این لیستها از الهه های مادر و باروری و عشق و ...در بسیاری از کتب و مقالات و سایتها موجود است اما ما در اینجا و با استفاده از کلیدواژه هایی که در ابتدای مبحث خدای مادر به آنها اشاره شد نتیجه گیری خواهیم کرد که این الهه ها در اقصی نقاط مختلف دنیا چگونه از یک باور و خواستگاه واحد نشات گرفته اند.و سپس به سراغ تاثیر این باور باستانی در دنیای مذاهب و عرفان و سیاستهای امروزی جهان خواهیم پرداخت.پس اشارهٔ ما به آثار مختلف و نامهای گوناگون خدای مادر در سرتاسر جهان سطحی و تیتروار خواهد بود.

 

در لینکی که در اینجا قرار میدهم میتوانید فایل مفیدی را دانلود نمایید که حاصل جمع آوری آقایان صدرالدین طاهری و محمود طاووسی است.در مقالهٔ فوق به بسیاری از نامهای خدای مادر تحت عنوان ((خدایبانوان باروری در دنیای باستان)) پرداخته شده است که شاید بهتر باشد اینگونه این نام را تغییر دهیم که این الهه ها نه تنها الهه های باروری(طبیعت و جانوران) بوده اند بلکه خود نیز مادر انسان به شمار میرفته اند.

در ادامهٔ نوشتار و پستها و بخشهای بعد به ذکر چند نمونهٔ مشهور از این الهه ها و گشودن مفاهیم سمبلهای آنها و ارتباطشان با کلیدواژه هایی که ذکر شد اکتفا میکنیم چرا که نامها و فرم های مختلف خدای مادر شامل ده ها و ده ها مورد است که خود کتاب مفصلی میطلبد.

خدای مادر و سمبل ماه:

دیانا diana

در کتب تاریخ چنین مینویسند که ((دایانا)) الهه رومی شکار و مترادف ((آرتمیس)) یونانی است و او را الهه ((ماه)) نیز مینامند!بدین صورت که در عکس زیر مشاهده مینمایید که تندیس او را با هلال ماه مزین کرده اند

و یا این نقاشی از رافائل

Diana as Personification of the Night

اگر کتاب ((اوستا)) و ترجمهٔ کنونی آن را که مورد استناد زرتشتیان و تاریخنویسان قرار میگیرد به عنوان یک مرجع بپذیریم (چرا که خود من با گردآوری و نحوهٔ ترجمهٔ کتاب اوستا بسیار مشکل دارم!) با ایزدبانویی مواجه میشویم به نام ((دئنا)) که در واقع همان دیانا است با این تفاوت که خدای بانوی راه و سفر از او یاد میشود.در واقع واژه((دین)) برگرفته از همین نام الهه مادر است.در اینجا جا دارد به آیه مشهور ((ملک یوم الدین)) در سوره حمد از قرآن اشاره کنیم که اشاره به فرشتهٔ روز دین(روز دایانا) دارد نه صاحب روز قیامت.چونکه با هیچ منطقی نمیشود یوم الدین را روز قیامت تفسیر کرد.یوم الدین یعنی روزی که مختص خدای مادر بوده است.چنانکه همگان میدانند سمبل اسلام نیز هلال ماه است و سمبل الهه دایانا نیز.همچنین از نامهای دیگر در ارتباط با این واژه کلمهٔ ((آدینه)) میباشد که روزی برای پرستش الههٔ مادر بوده است که مترادف است با روز جمعه که روز مقدس دین اسلام است.و همچنین اضافه کنید کلمهٔ friday را که بر گرفته از یکی دیگر از نامهای الههٔ مادر در منطقهٔ اسکاندیناوی به نام ((فریگ)) میباشد.(سودابه  ﻓﻀﺎﺋﻠﻲ. ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﻏﺮاﺋـﺐ ؛ ﺗﻬـﺮان .ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻴـﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ  .1383؛ )که این نظر را باید در مورد الهه ((فریا)) نیز در نظر گرفت.همچنین دیگر ایزدبانوی هندی با نام(( لاکشمی )) که روز عبادت او نیز آدینه(جمعه) است.و در صورتی که یک روز جمعه با هلال اول ماه مصادف شود روز خوش یمن تری است(ٰگیتی خوشدل .لاکشمی (از اساطیر هندو). در نشریه «کِلک» اردیبهشت 1373) 

پس روز جمعه قطع به یقین روز پرستش الههٔ مادر بوده است و همچنان نیز ادامه دارد در فرم و شکلی دیگر!

و اما کلید واژه ای که هویت اصلی دیانا را برای ما روشن میکند وجود ((ماه)) است.ماه با تفاسیر مختلف نماد مادینگی است.چنان که توضیح داده شد که ((خورشید)) به معنای اخورای(گاو نر) همه چیز دانا است،ماه نیز کوتاه شدهٔ ((مانگا)) به معنای((ماده گاو)) میباشد. همینک نیز در زبان کردی نیز به ماه ((مانگ)) میگویند.خود این موضوع گاو ماده را در پستی جداگانه ارائه خواهم داد.

این مادینگی ارتباط مستقیم با خدای مادر دارد و یکی از اصلیترین نمادهای الهه مادر به شمار میرود تا جایی که در بسیاری از اساطیر ماه را منزلگاه زن آسمانی میدانند.برای مثال طبق ادعای تاریخنگاران در اساطیر عرب ((الله)) را زنی میدانسته اند که در ماه زندگی میکند.از این رو سمبل اسلام در دنیای امروز نیز هلال ماه است (بی آنکه توضیح قانع کننده ای دربارهٔ آن در دسترس باشد!).(A history of pagan Europe. Prudence Jones, Nigel Pennick. Psychology Press, 1995. ISBN 0-415-09136-5 p.77)

پس با توجه به توضیحات داده شده در مورد سمبل ماه در میابیم که دیانا پس از بومی شدن در فرهنگهای مختلف به شکل ایزدبانوی شکار و راه و سفر و...درآمده و در حقیقت همان الههٔ مادر است.حال که مبحث حول دیانا ست خالی از لطف نیست که به این نکته نیز اشاره کنیم که پایتخت یونان ((آتن)) را بر گرفته از نام الهه دیگری به نام ((آتنا)) میدانند.این در حالیست که آتنا خود در واقع تلفظیست از آدینا و همان دایانا میباشد و نه تنها نام پایتخت یونان،بلکه نام کوهی در دیلمان ایران و نیز کوهی در جمهوری آذربایجان و حتی نام شهری در مینه سوتای آمریکا و نامی برای نامگذاری دختران(در بسیاری از فرهنگها) است که در واقع همگی همان آتنا هستند و ((الهه آتنا)) فرشته مخصوص نگبان شهر آتن نبوده است.

شیوا shiva

نام شیوا را احتمالن همهٔ ما شنیده ایم. یکی از بزرگترین خدایان هند.خدایی که به غلط به شکلی مرد (گرچه با صورت زنانه) تصویر و تجسم میشود در حالی که شیوا یکی از نامها و اشکال خدای مادر است و و امروز نیز نامیست زنانه.این خدا نیز دستخوش داستان پردازیهای ذهن خلاق هندوها قرارگرفته و افسانه های بی ربط زیادی به او نسبتداده اند.اما در افسانه ها و تندیسهای مربوط به کلیدواژه هایی یافت میشود که هویت اصلی او را برایمان فاش میکتد.

مهمترین سمبلی که در تصاویر شیوا یافت میشود و در ارتباط با این پست هست،نشان هلال ماه بر سر اوست که در سایت ویکی پدیا به مضحکترین شکل ممکن به عنوان نماد نابودگری شیوا از آن یاد شده است.در حالی که این سمبل نشان جایگاه خدای مادر(شیوا) میباشد.هچنین رنگ آبی این خدا که آن نیز در ارتباط با همین ماه نشینی خدای مادر است.چرا که در بسیاری از افسانه ها این رنگ آبی را به موجوداتی ماورایی نسبت میدهند که همگی به خاطر ارتباط آن موجودات با ماه است و شاید بتوان دلیل آن را نور مهتاب دانست یا چیز دیگری که تا امروز بر نگارنده پوشیده است.جالب است بدانید که پروژه ای برای بردن انسان به ماه توسط جف بزوس و چند شرکت دیگر در دست اقدام است که ماه آبی (blue moon) نام دارد!

از دیگر سمبلهایی که هویت اصلی شیوا را نشان میدهد یکی وجود ((مار)) در تصاویر اوست و دیگر افسانه هایی که راجع به بی مرگی شیوا و جاری شدن رود گنگ از موهای اوست و همچنین طبلی به عنوان نماد موسیقی در دست اوست که اینها چنانکه در ابتدای بخش دوم گفته شد تمامن حکایت از یک باور دارد و آن خدای مادر است...

 

از دیگر زنهای مشهور با ده ها داستان گنگ و پیچیده و گمراه کننده ملکه ((سمیرامیس)) است که هزاران دروغ و افسانه دربارهٔ او میپردازند.اما برای کشف هویت همین بس که اورا ((الهه ماه در بابل باستان)) میدانند.و البته مادری ((تموز)) که بعدن به سراغ این مقوله نیز خواهیم رفت.

از دیگر نامهایی که با عنوان الههٔ ماه مشهورند اضافه کنید:

سلنه-در اسطوره های یونان

تانا-در افسانه های فلورانسی.مترادف با ارادیا و احتمالن تلفظی ست از ((آتنا))

سین-ایزدبانوی ماه نزد بابلیان.(توجه نمایید که در انگلیسی sin به معنای گناه است)

تلفاسا-در اساطیر یونان با نامی برگرفته از ماه

ناسی له له(توجه فرمایید که له له یا دده در برخی گویشهای ایرانی به معنای مادر یا دایه است)-ایزد بانوی هلال ماه در اسطیر مردم مالوزی آفریقا (اير، پولي؛ افريقا؛ «اسطورههاي آفرينش»؛ ژ. آ. صديقي؛ تهران: عطايي؛ 1354 )...ٰ

آتائی (هم خانواده با آتنا)ـايزدبـانوي مردمان ئهفيك است.(همان)

سانسوت-اسطوره بانوی ماه در مردم ئیس آفریقا (همان)

ایکس چل-ایزد بانوی ماه در تمدن مایا

اسامی هایی که در بالا آمدند بعضن میان مردم محلی این مناطق جغرافیایی رواج اندکی دارند و بسیاری از آنها تنها نامشان در کتب تاریخی آمده و برخی کتابهایی که ادعا میشود ترجمهٔ متون باستانی هستند.با اینکه به شخصه بسیار مشکوک هستم به ترجمه متون باستانی و در انتهای وبلاگ به نقد این ترجمه ها خواهم پرداخت اما در اینجا به همین متونی که به شکل خلاصه در وبسایتهایی همچون ویکی پدیا آمده اند ارجاع داده ام تا بتوانبم لیستی از اسامی خدای مادر تهیه کنیم و اثبات نماییم که تمام این الهه های ماه که در کتب تاریخی با صدها اسم آورده شده اند در حقیقت یکی هستند و از یک باور باستانی سرچشمه گرفته اند.در بخشهای بعدی نامهای دیگر الهه مادر و سمبلهای مشهورش را خواهیم آورد.